Czym jest zarządzanie ryzykiem
Zarządzanie Ryzykiem (Risk Management) jest dziedziną zarządzania, która za cel stawia sobie:
- zapewnienie bezpieczeństwa i stabilizacji finansowej przedsiębiorstwa,
- ochronę aktywów, zdolności operacyjnej oraz reputacji firmy przed zagrożeniami mającymi potencjał jej zniszczenia lub załamania,
- podniesienie kultury organizacyjnej, sprawności i świadomości menedżerów i pracowników przedsiębiorstwa,
- zwiększenie zdolności firmy do podejmowania więcej ryzyka w sposób kontrolowany - a więc podniesienie jej konkurencyjności.
Dobrze prowadzone zarządzanie ryzykiem nie stanowi dla firmy kosztu, lecz wartość dodaną.
Dlaczego Enterprise Risk Management (Zintegrowane Zarządzanie Ryzykiem)?
Zła praktyka
- Dotychczasowe działania w firmach mające na celu zmniejszenie strat i szkodowości są jak spóźnione odruchy kiepskiego boksera: najpierw musi zostać pierwszy raz uderzony aby zasłonić się przed kolejnym ciosem. Nie każdej firmie będzie jednak dana szansa, aby sprawdzić czy jest właściwie przygotowana na drugi cios - szczególnie jeśli zamiast zarządzać ryzykiem - ignoruje je lub bagatelizuje.
- Niektóre tradycyjnie zarządzane przedsiębiorstwa próbują radzić sobie z ryzykami finansowymi (kursowym, kredytowym, rynkowym ...), lub z ryzykami obszaru IT czy też bezpieczeństwa fizycznego, inne koncentrują się wyłącznie na ryzyku defraudacji majątku firmy przez pracowników lub menedżerów, czy też na ryzyku związanym z zanieczyszczeniem środowiska i publiczną odpowiedzialnością firmy. Zawsze jednak stanowi to jedynie fragment wszystkich zagrożeń, wobec których firma stoi - stąd działania managementu są jedynie fragmentaryczne (nie obejmują wszystkich obszarów funkcjonalnych firmy), płytkie, nieskoordynowane i ograniczone merytorycznie - prowadzone jedynie w bezpośrednim otoczeniu menedżera, który odczuwa niepokój i na miarę jego wiedzy.
Bardzo dobrze, że próbuje się poprawiać raz popełnione błędy - jednak lepiej je przewidywać i nie popełniać ich wogóle. Dobrze, że myśli się o niektórych ryzykach - ale to za mało, gdyż najwięcej uwagi i zasobów (finansowych czy ludzkich) zarząd firmy poświęci nie tym ryzykom, które są rzeczywiście najważniejsze, ale tym, które mają najlepszych "adwokatów" w zarządzie.
Wyzwanie
Nasze otoczenie gospodarcze staje się coraz bardziej zmienne i wymagające, a firmy muszą funkcjonować pod ciągłą presją obniżania kosztów, podwyższania jakości, proponowania nowych produktów i usług, wchodzenia na nowe rynki. Większość firm nie ma już żadnych marginesów bezpieczeństwa na ewentualne nietrafione decyzje - niewielki nawet błąd zarządczy lub zatrzymanie operacji w takich warunkach biznesowych może prowadzić do załamania się finansowego przedsiębiorstwa lub utraty reputacji czy wypchnięcia z rynku. Firmy są coraz bardziej narażone na porażkę.
Rozwiązanie - odpowiedź
Zarządzanie ryzykiem gospodarczym (biznesowym) - lub z angielskiego Enterprise Risk Management (ERM), business risk management czy holistic risk management - stawia sobie za cel objęcie swoim metodycznym działaniem wszystkich wymienionych i szeregu kolejnych ryzyk - zasadniczo wszystkich, jakie mogą występować w firmie. Kwintesencją ERM jest reagowanie na antycypowane ryzyka i wyprzedzanie ich wystąpienia przeciwdziałaniem firmy.
Takie zarządzanie ryzykiem, będąc wyeksponowanym elementem corporate governance, współistniejącym z kontrolingiem i audytem wewnętrznym, gwarantuje koncentrację uwagi zarządu na najważniejszych ryzykach oraz ochronie interesów udziałowców przedsiębiorstwa. W ten sposób pojęta sztuka Zarządzania Ryzykiem Gospodarczym, w długim horyzoncie czasowym przekłada się na:
- ochronę aktywów, operacji, wizerunku i majątku firmy oraz maksymalizację jej zysków,
- zapewnienie bezpieczeństwa i stabilizacji finansowej przedsiębiorstwa (kontrolowanie zmienności cash flow),
- zwiększenie odporności przedsiębiorstwa na sporadycznie występujące duże straty majątkowe oraz zmniejszenie ich maksymalnej wartości,
- zwiększenie zdolności do szybkiego podniesienia się po odniesionym "uderzeniu",
- zmniejszenie warunki niepewności w jakich na co dzień podejmują decyzje poszczególni menedżerowie (podniesienie kultury organizacyjnej i jakości decyzji menedżerów).
Skutek
Celem zarządzania ryzykiem gospodarczym w żadnym razie nie jest krępowanie potencjału rozwojowego firmy czy też kompetencji i decyzji menedżerów. Sprawnie funkcjonujący system zarządzania ryzykiem, oparty o kulturę "świadomości ryzyka", pozwala zarządowi skoncentrować się na budowaniu strategii rozwoju, wartości i konkurencyjności firmy. Z pewnością, firmy zarządzające ryzykiem mogą w sposób kontrolowany podjąć wyższe ryzyko, niż przeciętna firma z branży - a więc osiągać wyższe zyski i być bardziej konkurencyjne.
Ciągle nieprzekonany? Przeczytaj artykuł.